Gagnrýni / Erna Agnes Sigurgeirsdóttir

Óbragð í munni og óhugnaður í sálinni

Erna Agnes Sigurgeirsdóttir

Erna hugsar hratt og ferðast hratt. Einu sinni sá hún mjög illa en núna sér hún mjög vel. Hún þolir illa lyktina af ánamöðkum en elskar lyktina af antíkhúsgögnum og dóttur sinni. Hún er með afar þroskaða bragðlauka þótt hún segi sjálf frá og fúlsar bara við illa elduðum mat sem hún veit að á betra skilið; meiri hvítlauk og dass af límónusafa.

Annars elskar hún góðgæti og huggulegheit og finnst voðalega ljúft að detta í eina og eina og helst fleiri en eina bók við hvert tækifæri. Hún elskar sögur og finnst gaman að segja þær. Skemmtilegastar þykja henni lygasögur en það er önnur saga. Pabbi hennar kallar hana verkamann í aldingarði Guðs og hver veit nema hún sé það. Kannski er hún bara allt og ekkert. Hún er allavega ekki alveg búin að taka ákvörðun í lífnu og kannski gerir hún það aldrei. En núna, akkúrat núna; hér og nú er hún búin að bóka ferð með Lestrarklefanum.

Um grein

Greinin birtist fyrst hér:
Sjá nánar hér

Bók til umfjöllunar

Titill Sálumessa
Höfundur
Flokkur
Útgáfuár
Útgefandi
Blaðsíður 87
Tilnefningar

Óhugnaðurinn sem býr í texta Gerðar Kristnýjar í nýjasta ljóðabálki hennar, Sálumessu, nístir lesanda inn að beini; inn í sálina. Hann fær óbragð í munninn þegar ljóðmælandi dregur upp sögu konu, illa leikna af sínu eigin skyldmenni. Voðaverkin sem Gerður skrifar um eru vísun í mál sem kom upp fyrir um það bil sextán árum síðan þegar Gerður sagði sögu konu sem var misnotuð af fjölskyldumeðlimi. Konan átti síðar eftir að fremja sjálfsmorð og Gerður var í kjölfarið dregin fyrir siðanefnd Blaðamannafélags Íslands og dæmd sek um brot á siðareglum. Í dag hefði niðurstaðan ef til vill verið önnur enda var Gerður aðeins að segja sögu konu, sem í anda Metoo byltingarinnar, var að skila skömminni heim.

Fyrir þá sem ekki þekkja þessa sögu og lesa ljóðabálkinn þá hefur hann alveg jafn mikil áhrif. Sagan er skýr og ljóðmálið er sterkt og lýsandi. Undirrituð fullyrðir að enginn sem les þenna bálk Gerðar á eftir að eiga í erfiðleikum með að finna broddinn sem í orðunum býr. Gerður er ef til vill einnig að skila skömminni til samfélags sem dæmdi hana fyrir að segja sögu konu sem var fórnarlamb. Samfélagið var stutt á veg komið í umfjöllun svona mála.

Gerður rekur hér rýting inn í þetta gamla samfélag og ristir það á hol. Hún sker upp herör gegn feluleikjum og segir gerendum til syndanna. Sannleikurinn er bersýnilegur öllum þeim sem vilja sjá hann.

Ég las hana aftur og aftur og alltaf sá ég eitthvað nýtt. Sálumessa er undarlegt verk þar sem ægifegurð íslenska málsins er blandað saman við fegurð hins ókunna; orða ættbálka og annarra menningarheima um fegurðina, vinskap og baráttuna um lífið; orða sem vantar í íslenska tungu sem oft getur verið köld en lýsandi.

Niðurstaða

Þetta er fallegt verk. Kalt verk. Verk sem grípur fólk og vekur upp baráttuanda en það hlýtur á endanum að vera markmiðið.

Erna Agnes Sigurgeirsdóttir

Fleiri umsagnir gagnrýnanda